Vitamin ve Mineraller

İnsanın büyüme, gelişme ve sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürebilmesi için 40dan fazla türde besin öğesine gereksinmesi vardır. Bu maddeler, vücuttaki tüm biyokimyasal faaliyetlerin gerçekleşmesini ve kısaca vücut işleyişini sağlarlar.

Vitaminler ve mineraller bu besin öğeleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Vitaminler, hücre ve organların normal işlevleri ve sağlıklı gelişim için gereksinim duydukları, diyet yoluyla belirli düzeyde alınması gereken, yüksek biyolojik etkinliğe sahip organik bileşiklerdir.  

Vitaminler çözündükleri ortama göre iki ana grupta incelenir.

1-       Yağda eriyen vitaminler : A, D, E, K vitaminleri

2-       Suda eriyen vitaminler : C vitamini, B1 vitamini (Tiamain), B2 vitamini (Riboflavin), B3 vitamini (Niasin), B5 vitamini (Pantotenik asit), B6 vitamini (Piridoksin), B12 vitamini (Siyanokobalamin), Folik Asit , Biotin

Mineral grubunda kalsiyum, fosfor, magnezyum, klor ve postasyum vardır. Mineraller vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5ini oluşturur.

Eser elementler vücutta çok az miktarda bulunur. Demir, iyot, mangan, bakır, selenium, krom , molibden ve çinko eser elementler arasında sayılabilir.

Günlük olarak alınması gereken vitamin ve minerallerin temel kaynağı tüketilen besinlerdir. Ancak;

·          Ev dışında yenen yemekler

·          Atladığımız öğünler, ayak üstü atıştırmalar

·          Yanlış beslenme alışkanlıkları ve sağlıksız diyetler

·          Besinlerin saklanması ve pişirilmesi sırasındaki kayıplar

·          Sigara ve alkol kullanımı vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve minerallerin besinlerden yeterli miktarda alımlarını engellemektedir. 

Vitamin ve minerallerin vücut çalışmasındaki etkileri biyokimyasal tepkimelerin düzenlenmesi ile ilgilidir. Vitamin ve minerallerin insan sağlığına etkisi üç grupta toplanabilir:

·          Büyüme ve gelişmeye yardım

·          Sağlıklı nesillerin oluşmasına yardım

·          Sinir ve sindirim sisteminin normal çalışması, besin öğlerinin elverişli kullanılması ve vücut direncinin arttırılması

Vitaminlerin herhangi biri vücuda alınmazsa o vitaminin yardımcı olduğu kimyasal tepkime yürümeyeceğinden, büyümede ve vücut çalışmasında aksamalar olacaktır.

İnsanlar, vitaminlerin çoğunu kendileri üretemedikleri için besinlerle ya da multivitamin mineral takviyeleri ile dışarıdan almak zorundadır.

Vitamin ve mineral ihtiyacının arttığı durumlar nelerdir ?

Yaşamın belirli dönemlerinde ve bazı durumlarda vücudun vitamin ve mineral ihtiyacı artmaktadır.

·          İşte ve okulda yoğun tempoyla çalışanlar

·          Sağlıksız hava koşullarında çalışanlar

·          Düşük kalorili diyet uygulayanlar

·          Kötü beslenen ergenlik çağındaki gençler

·          Doğurganlık dönemindeki kadınlar

·          Hamile ve emziren kadınlar

·          Obezler

·          Sigara içenler

·          Sporcular

·          Nekahat dönemindeki hastalar

·          Yaşlılar

·          Vejetaryenler

Bu tür durumlarda ihtiyaç duyulan vitamin ve mineralleri A vitamininden çinkoya eksiksiz ve hedefe yönelik dengeli biçimde içeren multivitamin ve mineralleri kullanmak faydalıdır.